Veiligheidsgedrag versus onbezorgd spelen: ontspanning als noodzaak.
Scherper zijn, meer controleren, verder vooruit denken, fouten koste wat kost voorkomen: En het voelt niet als groei, verbetering of vooruitgang…..
Dit gaat niet vanzelf over
Safety behaviors — veiligheidsgedrag — sluipen erin.
Het overlevingsmechanisme is gegroeid….
Het beschermt tegen:
- falen
- afwijzing
- controleverlies
- financiële onzekerheid
Dus:
- perfectionisme en controledrang
- actie-verlamming
- risico’s vermijden
- terugvallen op wat “werkt”
Op korte termijn geeft dat rust. Op lange termijn betaal je een prijs: verlies van bewegingsvrijheid.
En dat stopt niet vanzelf. Sterker nog: het wordt erger.
Voorzichtigheid maakt kleiner
Wat begint als “even voorzichtig zijn” verandert langzaam in structurele risico-aversie.
Wat langzaam stopt is:
- experimenteren
- vernieuwen
- zichtbaar zijn
- bewandelen van onbewezen paden
- keuzes maken die spanning oproepen
Risico’s zijn:
- verzwijgen van problemen
- impostersyndroom, het gevoel niet goed genoeg te zijn
- teveel piekeren ipv actie ondernemen
- gebrek aan focus leidt tot middelmatigheid
Het voelt stabiel maar het speelveld verkleint geleidelijk.
Wanneer je brein in een tunnel gaat
Onder druk gebeurt er iets fundamenteels.
Het brein schakelt over naar de vernauwde staat, genaamd: cognitive constriction.
Focus gaat naar:
- problemen oplossen
- stress vermijden
- controle houden
Wat langzaam uit handen glipt is:
- visie
- creativiteit
- strategisch denken
Harder werken, langere dagen… maar niet vooruit komen
Dit is geen ondernemen — maar beheren.
De val van isolatie
En dan gebeurt er nog iets.
- Minder gesprekken met je team
- Minder sparren met andere ondernemers
- Minder aanwezigheid op plekken waar je energie van kreeg
Omdat elke onverwachte prikkel spanning kan geven, wordt het vermeden….
Isolatie versterkt alles:
- twijfel
- stress
- piekergedachten
Geleidelijk aan kan er een gesloten systeem ontstaan.
De harde waarheid
Als je hier niets aan doet, wordt de wereld steeds kleiner.
- Minder vrijheid
- Minder plezier
- Minder energie
- Minder lef
Met uiteindelijk minder resultaat, omdat het systeem op de rem staat.
Ondernemen hoort licht te voelen
Dit is het stuk dat veel mensen zijn vergeten:
Op zijn best functioneer je niet vanuit controle, Maar vanuit ontspanning.
Niet passief — maar ontspannen scherp.
Dat is de staat waarin je:
- snel schakelt
- creatief denkt
- intuïtief keuzes maakt
- vertrouwen uitstraalt
Dat is waar “onbezorgd spelen” begint.
Van veiligheidsgedrag naar onbezorgd spelen
De shift zit in het herstellen van interne veiligheid.
Dat betekent:
- leren verdragen van onzekerheid
- loslaten van overcontrole
- opnieuw vertrouwen ontwikkelen
- spanning niet meer vermijden, maar reguleren
Want zolang het systeem spanning als gevaar ziet, grijpt het terug op veiligheidsgedrag.
Dit is waarom het nú belangrijk is
Veel mensen wachten te lang.
Tot:
- de vermoeidheid omslaat in burn-out
- de groei volledig stagneert
- beslissingen steeds zwaarder voelen
- het plezier volledig verdwenen is
Tot slot
Iedereen weet waar hij of zij zichzelf klein houdt: daar waar de controle, de vermijding en het gebrek aan spel zit. De vraag is niet of deze herkenning er is maar hoe lang het nog doorgaat op deze manier….
Over Tim van Asselt
Ik ben geaccrediteerd hypnotherapeut en psychosociaal therapeut in Castricum. Ik begeleid die mensen die vastlopen in overmatige controle, perfectionisme, faalangst, burn-outklachten en een gebrek aan zelfvertrouwen.
Mijn werk richt zich op het doorbreken van diepgewortelde patronen, zodat je niet alleen beter functioneert — maar kan groeien, spelen en vanuit ontspanning opereren.
Meer weten? Ga naar: timvanasselt.nl